Rječnik pojmova

fikh: ezan znači objavljivanje a ikamet uspostavljanje namaza. Pošto se izvjesnim riječima najavljuje svijetu da je nastupio određeni namaski vakat (namasko vrijeme) i klanjanje, to se i prozvalo ezanom. Ikamet se obavlja neposredno pred početak farza (obaveze) namaskog, tj. kada se namaz uspostavlja, i odatle mu i naziv. I ezan i ikamet su za muškarce sunneti muekkede pred klanjanje farza, makar klanjali sami, u redovnom vremenu ili naknadno, kod kuće ili na putu. Ženskim osobama to je mekruh učiniti. Ezan glasi: Allahu ekber (4 puta), ešhedu en la ilahe illallah (2 puta), ešhedu enne Muhammeden resulullah (2 puta), hajje ales-salah (2 puta), hajje alel-felah (2 puta), Allahu ekber (2 puta), la ilahe illallah (1 put). Značenje ezana: Allah je najveći (4 puta), svjedočim da nema drugog boga osim jedinog Allaha (2 puta), svjedočim da je Muhammed Allahov poslanik (2 puta), hajde na namaz (2 puta), hajde na spas (2 puta), Allah je najveći (2 put), nema drugog boga osim jedinog Allaha (1 put). Kod sabahskog ezana umetne se iza "hajje alel-felah" još "essalatu hajrun minen-nevm" (2 puta), što znači: "bolji je namaz od spavanja". Ikamet sadrži iste riječi kao ezan, samo iza riječi "hajje alel-felah" doda se "kad kametis-salatu" (2 puta) tj. "namaz upravo nastupi". Dok se ezan uči lagahno i s odmorima ikamet se uči brže i bez zastajanja. (Muhamed Seid Serdarević)
tesavvuf: nestajanje. Prvi stupanj fenâa je brisanje svojstava zaljubljenoga, kao što su niskost, slabost, ponižavanje, siromaštvo, potrebnost itd. Nestajanju na ovome stupnju slijedi manifestiranje suprotnih svojstava voljene, kao što su moć, tirania, samodostatnost, ponos itd. Na posljednjemu stupnju fenâa, zaljubljeni gubi svoj identitet i počinje živjeti novi život s voljenom. (N. Pourjavady)
tesavvuf: izbivanje; izbivanje zaljubljenoga od užitaka vlastitoga sopstva i nemogućnost njihovoga motrenja, unatoč njihovome prisustvu - on nije prisutan budući se nalazi kod onoga što pripada voljenoj. (Vidi: Kalabadhi, str. 123.) (N. Pourjavady)
tesavvuf: drugo; sve drugo što nije ljubav, uključujući i voljenu. (N. Pourjavady)
tesavvuf: ljubomora. (N. Pourjavady)
tesavvuf: vjerovanje (u smislu ubjeđenosti u nešto). (N. Pourjavady)
općenito: posebno vjersko kupanje koje je propisano u određenim prilikama polno zrelim muškarcima i ženama. (Fejzulah Hadžibajrić)
tesavvuf: duhovno stanje. (N. Pourjavady)
tesavvuf: strahopoštovanje, doživljaj strahopoštovanja kada dominira veličanstvenost (jalāl, dželâl) voljene; suprotnost je uns (v. uns). (N. Pourjavady)
tesavvuf: visoke aspiracije (želje). (N. Pourjavady)
tesavvuf: dražesnost; izvanjsko manifestiranje ljepote ljubavi; ljepota ljubavi manifestirana u formi voljene; sveukupnost savršenstva ljubavi. (N. Pourjavady)
v. ezan i ikamet
tesavvuf: aluzivna značenja; aluzija; simboličko značenja izvanjskih izraza ('ibārat). Kod ranih tesavvufskih učitelja, išaret bijaše smatran naukom ('ilm-i ishārat), koja obuhvataše "znanosti mišljenja, znanosti kontempliranja i objavljivanja... Ovoj nauci dat je izraz 'aluzija' (ishārat) iz slijedećega razloga: kontemplacija koju srce uživa, i objavljivanja usklađena sa sviješću (sirr: najunutarnjije središte srca), ne mogu biti doslovno iskazana (tj. ibaretom); uče se (išareti) mističnim iskustvom i poznati su samo onima koji kušaše ta mistična stanja i živješe na tim postajama." (Kalabadhi, str. 84.) (N. Pourjavady)
tesavvuf: žuđenje. (N. Pourjavady)
tesavvuf: samodostatnost; svojstvo voljene, suprotnost siromaštvu (iftiqār) koje je svojstvo zaljubljenoga. (N. Pourjavady)
tesavvuf: utvrđivanje, samoobnavljanje, često korišteno sa svojom suprotnosti maĥw-om (v. maĥw). (N. Pourjavady)
tesavvuf: susret; konačno i najsavršenije stanje (očitovanja) jedinstva u ljubavi, gdje su se i zaljubljeni i voljena odrekli vlastitih identiteta. (N. Pourjavady)
tesavvuf: apsolutni susret; odvajanje tajnoga središta (sirr) zaljubljenoga od svega osim od ljubavi. (Usporedi: Kalabadi, str. 111.) (N. Pourjavady)
tesavvuf: ugnjetavanje; okrutnost voljene prema zaljubljenome, odnosno "njena mangonela (katapult)" kojom uništava tvrđavu identiteta. (N. Pourjavady)
tesavvuf: veličanstvo ljubavi; komplement (dopuna) jamāl-a (v. jamāl). (N. Pourjavady)

Stranice